Дерекқор

Бүгін әлемде және Қазақстанда қандай мереке: 14 маусым

© Sputnik / Владислав Воднев14 маусым - күнтізбе
14 маусым - күнтізбе - Sputnik Қазақстан, 1920, 14.06.2026
Жазылу
14 маусымда не болғанын білесіз бе?
Бұл күннің несімен есте қалғанын Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз.

14 маусымда қандай мереке аталып өтеді

Бүгін – Дүниежүзілік қан доноры күні. Бұл мерекені атап өту бастамасын бір мезетте бірнеше ұйым көтерген болатын. Атап айтқанда, Халықаралық қан құю қоғамы, Қызыл крест халықаралық федерациясы мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы. Бүкіләлемдік мерекенің датасы ретінде 14 маусымның таңдалуы кездейсоқтық емес, дәл осы күні әйгілі ғалым, австриялық дәрігер-иммунолог, адам қанының тобын алғаш ашқан Карл Ландштейнер дүниеге келген еді. 1930 жылы медицинадағы жетістігі үшін Нобель сыйлығын иеленді.
Сондай-ақ, бүгін АҚШ тұрғындары Америка байрағы күнін атап өтеді. Жеті қызыл және алты ақ жолақты тудың бір жақ шетінде 50 бесбұрышты жұлдыз бар. Байрақтағы 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британиялық колонияны (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд) білдіреді. Ал жұлдыздар саны штат санына сәйкес келеді. Қызыл түс төзімділік пен батырлықты, қара көк түс – зейінділік, әділеттілік және сақтықты, ал ақ түс пәктік пен тазалықты білдіреді.
Бүгін, сонымен қатар, интернет қоғамдастығы Халықаралық блогер күнін атап өтеді. Бұл күнді атап өту идеясы 2004 жылы пайда болған. Әлемнің 40-тан астам елінен 500 адам бір мезгілде бірігіп, төл мерекені бекіту керек деген шешімге келеді. Блогер – интернет күнделігін жүргізіп, өміріндегі оқиғалармен, суреттермен үнемі бөлісіп, қоғамдағы мәселелерге қатысты ой-пікірін білдіріп тұратын адам. Бұл мереке әлемнің түпкір-түкпірінде әртүрлі тілде блог жүргізетін жандарды жақындастыра түседі.

14 маусымда әлемде болған тарихи оқиғалар

1834 жылы Исаак Фишер егеуқұм қағазын патенттеді;
1847 жылы неміс химигі Роберт Бунзен өзінің атымен аталған оттықты ойлап тапты;
1900 жылы Гавай аралдары АҚШ аумағы болып жарияланды;
1942 жылы АҚШ-та Уолт Диснейдің "Бэмби" мультфильмі экранға жол тартты.

14 маусымда Қазақстанда болған тарихи оқиғалар

1995 жылы Алматыдағы Ғалымдар үйінде Қаныш Сәтбаев атындағы халықаралық қор ашылды;
2000 жылы Түркістанда Қожа Ахмет Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті жаңа кешенінің іргетасы қаланды;
2013 жылы Абайдың "Қара сөздер" кітабы алғаш рет поляк тіліне аударылды;
2013 жылы Ташкент орталығында қазақ халқының ұлы ақыны Абай Құнанбайұлына ескерткіш қойылды. Ескерткіштің жалпы биіктігі — 9,20 м, қоладан жасалған.

14 маусымда әлемде туған танымал тұлғалар

1928 жылы латынамерикалық революционер, 1959 жылғы Куба революциясының командантесі және кубалық мемлекеттік қайраткер Эрнесто Че Гевара өмірге келді;
1946 жылы АҚШ-тың 45-ші және 47-ші президенті, миллиардер Дональд Трамп дүниеге келді;
1969 жылы кеңестік, ресейлік және израильдік театр және кино әртісі Федор Дунаевский дүниеге келді. "Курьер" фильмі (1986) арқасында кеңінен танылды.

14 маусымда Қазақстанда кім дүниеге келді

1911 жылы жазушы, аудармашы Леонид Макеев өмірге келді;
1976 жылы белгілі театр актері, Жастар одағы сыйлығының лауреаты Нұркен Өтеуілов дүниеге келді;
1982 жылы бұрынғы білім министрі, мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов туды.
Жаңалықтар
0