https://sputnik.kz/20260401/auditorlar-ulttyq-qor-qyzmetinde-zan-buzushylyqtardy-anyqtady-62325053.html
Аудиторлар Ұлттық қор қызметінде заң бұзушылықтарды анықтады
Аудиторлар Ұлттық қор қызметінде заң бұзушылықтарды анықтады
Sputnik Қазақстан
Комиссия Ұлттық қордың кейбір жобалары базалық дайындықсыз қаржыландыруға енгізілгенін анықтады 01.04.2026, Sputnik Қазақстан
2026-04-01T14:20+0500
2026-04-01T14:20+0500
2026-04-01T14:25+0500
ұлттық қор
жоғары аудиторлық палата
тексеріс
https://sputnik.kz/img/07ea/01/1d/60776404_0:0:1464:824_1920x0_80_0_0_b37e4dfc97d0f28e45b70d0e651d9de8.jpg
АСТАНА, 1 сәуір – Sputnik. Ұлттық қордан қаражаттың жұмсалуына мониторинг жүргізілді. Астанада комиссияның жыл сайынғы отырысы өтті.Аудиторлар Ұлттық қорда нысаналы трансферттер есебінен қаржыландырылған 3,4 трлн теңге болатын (7 7,1 млрд) 3 мыңнан астам бюджеттік инвестициялық жобаны тексерген. Сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілеріне бөлінген 3,8 трлн теңгеге облигациялық қарыздар (7 7,9 млрд) тексерілді.Ұлттық қордың мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуге жауапты бірыңғай орталықтандырылған органның болмауы бұзушылықтардың негізгі факторы деп аталды. Әзірге бұл функциялар Ұлттық экономика министрлігі, қаржы министрлігі және Ұлттық Банк арасында бөлінген."Бұл ретте қор қаражатын пайдалануға байланысты бизнес-процестер бойынша, сондай-ақ қаржыландырылған жобалардың түпкілікті нәтижелілігі бойынша толық ақпаратты орталықтандырылған жинақтау және талдау қамтамасыз етілмеген. Есептіліктің ашықтық деңгейі жеткіліксіз деңгейде қалуда", - деп хабарлады жоғарғы аудиторлық палатада.Сондай-ақ комиссия Ұлттық қордың кейбір жобалары базалық дайындықсыз қаржыландыруға енгізілгенін анықтады: яғни, жобалардың жобалау-сметалық құжаттама және жер учаскелері болмаған.Қаражатты мақсатсыз және тиімсіз қайта бөлу фактілері де анықталды. Мысалы, ауыл медицинасына арналған қаржы қалалық нысандарға бағытталды, сонымен қатар сатып алынып қойған жабдыққа қаражат бөлінген. Кейбір аймақтарда жабдықты сатып алу көлемі жоспардан екі есе көп болған, деді аудиторлар."Комиссия облигациялық қаржыландырудағы кемшіліктерді де анықтады. Атап айтқанда, мұндай қарыздардың мақсатты және тиімді пайдаланылуын бақылаудың тиімді жүйесі әлі құрылмаған. Қайтарымдылығы төмен проблемалық жобалар қаржыландырылған. Лизингтік мәмілелерді кешіктіру және жеңілдікті қарыздарды экспорттық және өндірістік көрсеткіштерге қол жеткізбестен арзан қор көзі ретінде пайдалану жағдайлары тіркелді", - дейді жоғарғы аудиторлық палатада.
https://sputnik.kz/20260218/auditorlar-400-mlrd-tengeden-astam-qarazhatty-byudzhetke-qaytardy-61238373.html
Sputnik Қазақстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Қазақстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Жаңалықтар
kk_KK
Sputnik Қазақстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Қазақстан
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ұлттық қор, жоғары аудиторлық палата, тексеріс
ұлттық қор, жоғары аудиторлық палата, тексеріс
Аудиторлар Ұлттық қор қызметінде заң бұзушылықтарды анықтады
14:20 01.04.2026 (жаңартылды: 14:25 01.04.2026) Комиссия Ұлттық қордың кейбір жобалары базалық дайындықсыз қаржыландыруға енгізілгенін анықтады
АСТАНА, 1 сәуір – Sputnik. Ұлттық қордан қаражаттың жұмсалуына мониторинг жүргізілді. Астанада комиссияның жыл сайынғы отырысы өтті.
Аудиторлар Ұлттық қорда нысаналы трансферттер есебінен қаржыландырылған 3,4 трлн теңге болатын (7 7,1 млрд) 3 мыңнан астам бюджеттік инвестициялық жобаны тексерген. Сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілеріне бөлінген 3,8 трлн теңгеге облигациялық қарыздар (7 7,9 млрд) тексерілді.
"Жалпы, жобаларды іске асыру оң нәтиже берді. Алайда комиссия Ұлттық қор қаражатынан экономикалық қайтарымды арттыру үшін елеулі мүмкіндіктердің болғанын анықтады. Сондай-ақ жекелеген кемшіліктер мен бұзушылықтар тіркелді", - деп хабарлады аудиторлар.
Ұлттық қордың мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуге жауапты бірыңғай орталықтандырылған органның болмауы бұзушылықтардың негізгі факторы деп аталды. Әзірге бұл функциялар Ұлттық экономика министрлігі, қаржы министрлігі және Ұлттық Банк арасында бөлінген.
"Бұл ретте қор қаражатын пайдалануға байланысты бизнес-процестер бойынша, сондай-ақ қаржыландырылған жобалардың түпкілікті нәтижелілігі бойынша толық ақпаратты орталықтандырылған жинақтау және талдау қамтамасыз етілмеген. Есептіліктің ашықтық деңгейі жеткіліксіз деңгейде қалуда", - деп хабарлады жоғарғы аудиторлық палатада.
Сондай-ақ комиссия Ұлттық қордың кейбір жобалары базалық дайындықсыз қаржыландыруға енгізілгенін анықтады: яғни, жобалардың жобалау-сметалық құжаттама және жер учаскелері болмаған.
"Бұл мерзімдердің кешіктірілуіне әкелді. 394 млрд теңгеге тағы 500-ден астам жоба алынып тасталды немесе орындау барысында басқаға ауыстырылды", - деп хабарлады комиссияда.
Қаражатты мақсатсыз және тиімсіз қайта бөлу фактілері де анықталды. Мысалы, ауыл медицинасына арналған қаржы қалалық нысандарға бағытталды, сонымен қатар сатып алынып қойған жабдыққа қаражат бөлінген. Кейбір аймақтарда жабдықты сатып алу көлемі жоспардан екі есе көп болған, деді аудиторлар.
"Комиссия облигациялық қаржыландырудағы кемшіліктерді де анықтады. Атап айтқанда, мұндай қарыздардың мақсатты және тиімді пайдаланылуын бақылаудың тиімді жүйесі әлі құрылмаған. Қайтарымдылығы төмен проблемалық жобалар қаржыландырылған. Лизингтік мәмілелерді кешіктіру және жеңілдікті қарыздарды экспорттық және өндірістік көрсеткіштерге қол жеткізбестен арзан қор көзі ретінде пайдалану жағдайлары тіркелді", - дейді жоғарғы аудиторлық палатада.
